يئني قاپی ديل-دوشونج
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ
کومپلئکسلیکلر(۲)
“هونـر” یوخسا “صنعت”؟
سوروشولان بیر سورغویا جاواب:
“هونـر” یوخسا “صنعت”؟
“هوٍنـَرمن” یوخسا “صنعتکار”؟
فارس دیلینده “هنر” سؤزجویو بئله معنا و تفسیر ائدیلیر:
هو = خوب = یاخشی
نر = ائرکک
هونر (نرِ خوب) = یاخشی ائرکک
گؤروندویو کیمی بو چوخ سطحی بیر تفسیر دیر.
ایندییسه, بو سؤزون معنا و تفسیرینی تورک دیلینده ایزلهیک:
اوغلانلار یئتگینلنیب کیشیلیـیه یئتـن چاغدا اؤزلرینه آد قازانمالی اولارمیشلار. اونونچون ده، “ارلیک” گؤسترمهلی اولارمیشلار. دئمک، کیشی سایاغی بؤیوک بیر ایش باشاسالمالییمیشلار (مثلا دوشمنله ساواشیب مئیداندان باشی اوجا چیخمالییمیش، یا بؤیوک بیر شیکار ائتمهلییمیش. . .) بئلهلیکله “ارلیک” (مردانگی) گؤسترمکله “ار” (مرد) سانیلارمیشلار. آذربایجاندا “ار” سؤزونون “شوهر” معناسی دا بو آنلاما قاییدیر.
آنجاق بو “ار”-لیک گؤسترمکدن داها اوستون “هونار”-لیک ایمیش _”هون”لارین (هون ائلی) قودرتلی اولدوقلاری اوچون. تورک دیلینده بئله دیر:
هون + ار = هونـَر
(بو تفسیره داوود سعیدخانلییلا من _ایکیمیز ده_ راضیلاشیریق.)
“ـمن” یا “ـمان” اکی آرتیق تانینمیش بیر اک دیر، فاعیللیک مفهوموندا. اونونچون ده “هونرمن” سؤزجویو چوخ طبیعی بیر قورولوش دیر. فارسجادا “هنرمند” کیمی ایشلهنیر.
آرتیرمالیدیر: “ـمن” یا “ـمان” اکی فارسجادا چوخلو “ـبان” فورموندا دا ایشلهنیر؛ باغبان، نگهبان، دربان . . . حالبوکی, “بانیدن” فئعلی یوخدور. اونا گؤره ده، “ـمان” اکینین دَییشیلمیش فورمو دیر.
تورکجهده “باغمان” یازیلمالیدیر و. . .
ایندی قضاوت ائدین:
“صنعت” دئمهلیییک یوخسا “هونـر”؛
یا دا آلاداغدان “صنعت” سؤزونو، بولاداغدان “ـکار” سؤزونو گتیریب یوووشدورماقلا
“صنعتکار” سؤزونو ایشلتمهلی؟
ناصر منظوری
